Garden Route to słynny 300-kilometrowy odcinek wybrzeża w Republice Południowej Afryki, który słynie ze swojej fantastycznej linii brzegowej, pięknych plaż oraz bujnej przyrody. Często jest uważany za jeden z najbardziej malowniczych szlaków samochodowych na całym świecie.
Rozciąga się od zatoki Mossel Bay do Rezerwatu Tsitsikamma nad rzeką Storms, czyli jednych z piękniejszych miejsc na południu RPA.
Jego najważniejsze punkty to cudowne miejsca stworzone przez naturę oraz klimatyczne miasta jak Knysna, Plettenberg, Goerge, i Mossel Bay. Planując tutaj swoją trasę, zawsze jest dobrze zatrzymać się w którymś z nich na dłużej, by zrelaksować się na pięknej promenadzie, lub wieczorem skosztować pysznych owoców morza z widokiem na ocean. A jeśli będziemy mieli szczęście, to zajadając ostrygi, możemy zobaczyć skaczące wieloryby w okolicy…
Nazwa Garden Route pochodzi od zielonej i zróżnicowanej ekologicznie roślinności występującej na trasie oraz licznych estuariów i jezior rozsianych wzdłuż linii brzegowej. Garden Route jest także ściśle związana z początkami kultury ludzkiej, ze względu na liczne znaleziska archeologiczne w obszarach Plettenberg Bay, Mossel Bay i Stilbaai. W 2017 roku szlak ten został wpisany na listę Światowej Sieci Rezerwatów Biosfery UNESCO.
Trasa przebiega w klimacie oceanicznym, temperatury rzadko spadają poniżej 10°C zimą i rzadko przekraczają 28°C latem. Jest to więc idealne miejsce w każdej porze roku.
Garden Route w języku polskim to Szlak Ogrodowy, ale będziemy się tu posługiwać oryginalną nazwą.
Garden Route i najważniejsze miejsca na trasie:
-
Mossel Bay
Mossel Bay to piękne miasto nad oceanem, kiedyś wioska rybacka, a teraz wielkie miasto tętniące życiem. Cudne plaże, miejsca do nurkowania oraz obserwacji wielorybów i delfinów, to wszystko znajdziesz na miejscu.
Mossel Bay od wielu lat jest miejscem wypoczynku dla mieszkańców RPA. Głównymi zaletami, które przyciągają wszystkich, są suchy, ciepły i stabilny klimat oraz Ocean Indyjski i jego plaże. Do tego dobre drogi, znakomita baza noclegowa, liczne restauracje, fajny klimat, czyli to wszystko, co sprzyja, że miasto jest bardzo popularne także wśród wszystkich turystów z całego świata, którzy przyjeżdżają tutaj na swoje wakacje. 
W Mossel Bay głównie dominują aktywności związane z obserwacją wielorybów, nurkowaniem, popularne jest wędkarstwo głębinowe, nurkowanie z akwalungiem, nurkowanie w klatkach z białymi rekinami, skoki spadochronowe oraz najdłuższa tyrolka nad oceanem. Jest więc co robić.
Do tego w samym mieście znajduje się kilka wyjątkowych atrakcji:
- Muzeum Bartolomeu Diasa
To największe muzeum w Mossel Bay, który warto odwiedzić. Znajdziesz w nim naturalnej wielkości replikę karaweli Bartolomeu Diasa, czyli słynnego żeglarza i odkrywcy, który jako pierwszy Europejczyk odkrył Przylądek Dobrej Nadziei.
- W muzeum Diasa jest także Muzeum Muszli i Akwarium prezentujące największą wystawę poświęconą mięczakom w Afryce. Kolorowe mięczaki, piękne muszle, różnorodne wyroby i dekoracje z muszli, notki historyczne – muzeum jest naprawdę bardzo ciekawe.
- Najstarsza poczta, czyli słynne 500-letnie Drzewo Słupowe.
Od 1500 roku żeglarze w drodze na wschód zostawiali list w bucie pod drzewem w Mossel Bay, który następnie był dostarczany na zachód – tak zapoczątkowano właśnie instytucję poczty na świecie.
A jak to się zaczęło?
W 1501 roku portugalski nawigator, Pedro d’Ataide, schronił się w zatoce Mossel po tym, jak stracił znaczną część swojej floty podczas sztormu. Pozostawił relację z katastrofy ukrytą w starym bucie, który zawiesił na mleczniku w pobliżu źródła, z którego Dias czerpał wodę. Sprawozdanie znalazł odkrywca, do którego było adresowane – João da Nova i tak właśnie słynne drzewo zapoczątkowało oraz przez dziesięciolecia służyło jako swego rodzaju urząd pocztowy.
Niedawno pod Drzewem Pocztowym ustawiono skrzynkę pocztową w kształcie buta, a listy nadane w tym miejscu są ostemplowane pamiątkowym znaczkiem. Dzięki temu drzewo pozostało jedną z największych atrakcji turystycznych miasta. Znajdziesz je tuż przed wejściem do Muzeum Muszli. 
- Latarnia morska i jaskinia Cape St Blaize z widokiem na Ocean Indyjski.
Jaskinia położona na klifach bezpośrednio pod latarnią St. Blaize jest także popularnym miejscem do obserwacji wielorybów i delfinów.
A sama jaskinia to ważne miejsce archeologiczne; tutaj właśnie odkryto szczątki naszych przodków sprzed ponad 150 000 lat.
Możemy zwiedzić tylko samą jaskinię lub jeśli mamy więcej czasu, to można zrobić sobie 12 km spacer wzdłuż klifów nad oceanem; przepiękne widoki na ocean będziemy mieli w gratisie.
Dla chętnych jest także wizyta na latarni morskiej z pięknymi widokami dookoła, która została zbudowana w 1864 roku według projektu inżyniera kolonialnego R. Robinsona. Pierwotna latarnia (na murowanej wieży o wysokości 20,5 metra) była stacjonarna, ale w 1897 roku zamontowano obrotową latarnię z mechanizmem zegarowym, którą należało nakręcać co trzy godziny. Działała ona jednak do końca lat 70. XX wieku. Obecnie latarnia jest w pełni zautomatyzowana, a teraz znajduje się tam mała kawiarnia.
Mossel Bay leży dokładnie w połowie drogi między Kapsztadem a Port Elizabeth, dlatego też jest popularnym przystankiem lub bazą noclegową na trasie dla wszystkich turystów w tej okolicy.
Gdzie spać?
3 Colours Blue Przyjemny hotel w mieście, z dobrą lokalizacją i atmosferą.
Mały hotelik, ładne pokoje, przestronne wnętrza; wszystko było idealne. Do tego można zrelaksować się na tarasie z widokiem na całe miasto w gratisie. Cena za pokój z widokiem ze śniadaniem to 70 euro
Gdzie zjeść?
W mieście jest wiele restauracji, jednakże najbardziej popularne są te na promenadzie tuż nad oceanem. Restauracja z ostrygami, owocami morza, z angielskim klimatem, czy sushi, do wyboru do koloru.
Ja polecam sieć restauracji Mozambik, gdzie zjesz pyszne owoce morza z widokiem na ocean w przystępnej cenie.
-
Oudtshoorn
Oudtshoorn to miasto w okolicy jednej z największych atrakcji w RPA, czyli Jaskini Cango. To jedna z największych jaskiń w całej Afryce z pięknymi formacjami mineralnymi oraz wiekowymi malowidłami. Dlatego często w czasie trasy Garden Route, jest to idealny pomysł na małą odskocznię od oceanu i jednodniową wycieczkę, by zobaczyć jaskinie, a przy okazji inne atrakcje dookoła.
Dlatego w Oudtshoorn zawsze można zatrzymać się na chwilę relaksu lub zrobić sobie bazę wypadową w zależności od miejsc, które chcemy zobaczyć.
Główne atrakcje w okolicy to: Jaskinia Cango, farmy strusi, rancho dzikiej przyrody oraz liczne safari i przejażdżki na strusiach. Do tego w regionie działa kilku producentów wina, więc także można się zatrzymać po drodze na posmakowanie lokalnych trunków. 
Dla mnie główną atrakcją w Oudtshoorn była Jaskinia Cango, ale niestety parę dni wcześniej w okolicy były wielkie burze i wichury i z gór osunęły się skały na drogę, w związku z tym cała droga była zawalona i nie było żadnego przejazdu do jaskini. Do tego miały miejsce wielkie powodzie, nie było prądu, wody, wioski zostały odcięte od świata i wszystko w okolicy zostało zamknięte. Więc tak jak przejechaliśmy 100 km do jaskini, tak musieliśmy kolejne 100 km wrócić. O zamkniętej drodze dowiedzieliśmy się niestety na miejscu, kiedy droga została zamknięta dla wszelkiego ruchu, a wszystkie informacje wyczytaliśmy z lokalnej gazety…
Mimo że nie udało się zobaczyć jaskini, to przynajmniej widzieliśmy mnóstwo strusich farm po drodze i piękne górskie tereny.
Z Garden Route do Oudtshoorn będziesz mijał dwie piękne przełęcze: Outeniqua Pass i Robinson Pass – czyli piękne górskie drogi z zakrętami i fantastyczne widoki dookoła. Po drodze jest kilka miejsc, gdzie można zatrzymać się na odpoczynek, czy zdjęcie, więc warto skorzystać, ponieważ miejsca te są naprawdę piękne.
Obecnie jaskinia jest otwarta dla zwiedzających, a jeśli też masz w planie ją zobaczyć, to pamiętaj, żeby zarezerwować swoją wizytę wcześniej online. Jaskinie zwiedza się wyłącznie z przewodnikiem w określonych godzinach.
A skąd strusie w tej okolicy?
Początki przemysłu strusiego w Oudtshoorn sięgają 1864 roku. Głównym powodem gwałtownego wzrostu dobrobytu miasta był struś, którego pióra stały się modnym dodatkiem wśród europejskiej arystokracji.
Eksport piór z Kolonii Przylądkowej gwałtownie wzrósł w połowie lat 60. XIX wieku, a w 1870 roku w Mossel Bay nieopodal odbywały się nawet aukcje piór strusich.
W latach 1875–1880 ceny strusi sięgały 1000 funtów za parę. Wartość piór strusich w przeliczeniu na funt była niemal równa wartości diamentów.
Rolnicy z regionu, zdając sobie sprawę, że strusie są o wiele bardziej dochodowe niż jakakolwiek inna działalność, wyrwali pozostałe uprawy i zasadzili lucernę, która służyła jako pasza dla strusi. Białe pióra strusia były tak cenne, że nazywano je „białym złotem”.
Drugi, większy boom rozpoczął się po wojnie. To właśnie w tym okresie „baronowie piór”, czyli bogaci hodowcy strusi, zbudowali większość słynnych, wystawnych „pałaców z piór” w Oudtshoorn, swoich domów. Ten boom osiągnął szczyt w 1913 roku, kiedy to najwyższej jakości pióra kosztowały ponad 32 dolary za funt.
Przed I wojną światową pióra strusie ustępowały jedynie złotu, diamentom i wełnie wśród południowoafrykańskich towarów eksportowych.
Niestety rynek załamał się w 1914 roku w wyniku początku I wojny światowej, nadprodukcji i popularności samochodów z odkrytym dachem, co sprawiło, że kapelusze ze strusich piór stały się niepraktyczne. 80% hodowców strusi zbankrutowało, a strusie wypuszczono na wolność lub zabito na biltongi.
Dlatego w okolicy jest tyle farm strusich, które teraz bardziej służą jako atrakcja dla turystów oraz jako pyszne mięso, jaja i strusie wyroby dla mieszkańców.
-
Mapa Afryki
To fajne miejsce, gdzie w jednej sekundzie można zobaczyć całą Afrykę i nie potrzeba nigdzie paszportu ani wiz.
W miejscowości Wilderness musisz skręcić w centrum miasta, a potem podążać drogą w góry.
Na miejscu masz małą ławeczkę, na której można odpocząć z widokiem na Afrykę, a dla chętnych tuż obok znajduje się centrum skoków na paralotni.
Miejsce na mapie https://maps.app.goo.gl/cdPxhnyGRCLn7d5P9
-
Knysna
Knysna to urocze nadmorskie miasto na malowniczej trasie Garden Route.
To klimatyczne miejsce położone w lagunie odgrodzone przez wielkie klify od wzburzonego oceanu. Do tego w centrum znajduje się piękna promenada, port jachtowy, wiele restauracji serwujących różnorodne dania oraz liczne bary, w których można wypić drinka o zachodzie słońca.
Co najważniejsze, Knysna słynie z ostryg i uprawia się w okolicy jedne z najlepszych ostryg na świecie. Dlatego obowiązkowo musisz je spróbować podczas swojego pobytu w tym mieście.
W Knysnie odbywa się nawet kultowy i coroczny Festiwal Ostryg, który trwa dziesięć dni i jest najstarszym wydarzeniem w mieście – pierwszy festiwal miał miejsce w 1983 roku. Z reguły ta wielka impreza odbywa się pod koniec czerwca/na początku lipca, przyjeżdżają na nią ludzie z całego RPA i wtedy w ciągu 10 dni zjada się około 200 000 ostryg. Dla fanów ostryg jest to wydarzenie obowiązkowe.
Jeśli nie gustujesz w ostrygach, polecam spróbować pysznych owoców morza, wszystkie jest tu świeże, pyszne i prosto z oceanu.
Będąc w Knysnie zobaczysz także słynne „głowy” czyli parę górujących nad miastem piaskowcowych klifów. Jest to jedno z bardziej znanych i pocztówkowych widoków wzdłuż południowoafrykańskiego wybrzeża.
Warto wiedzieć, że mimo że jesteśmy nad oceanem, to miasto zbudowane jest na brzegu dużego, ciepłowodnego estuarium, znanego jako Laguna Knysna, zasilanego przez rzekę Knysna. Ujście rzeki dopiero otwiera się na ocean po przejściu przed dwa duże cyple popularnie zwanymi „Głowy Knysny” „The Heads”.
Teraz jest to głównie miejsce widokowe, ale wcześniej było owiane złą legendą z powodu utraty łodzi i rybaków przepływających przez ich zdradliwe i nieprzewidywalne wody…
Miasto jest także popularnym celem podróży zarówno dla turystów, jak i seniorów przechodzących na emeryturę, zwłaszcza wśród Brytyjczyków i byłych emigrantów, ze względu na całoroczny ciepły klimat.
Ostatnio Knysna stała się również popularnym celem podróży dla golfistów, ponieważ szczyci się kilkoma światowej klasy polami golfowymi położonym nad laguną. Knysna jest również szczególnie lubiana przez turystów pieszych, biegaczy, kajakarzy, pływaków oraz wędkarzy.
Gdzie zjeść?
W Knysnie polecam dwa miejsca, w których byłam i jedzenie było znakomite. Restauracja Mozambik Knysna – owoce morza i pyszne koktajle z widokiem na port. Najlepiej przyjść tutaj o zachodzie słońca, wtedy mamy piękne widoki w gratisie.
Drugie miejsce to MUSE Fusion Food – klimatyczna restauracja położona 2 km od portu. Pyszne owoce morza, kalmary, pizze i ceny niższe niż w centrum.
Gdzie spać?
Ja mieszkałam w pensjonacie Lagoon Lodge Bed & Breakfast położonym z widokiem na zatokę. Spokojne miejsce, czysto, schludnie, przemiły i pomocny właściciel. Cena 45 euro za noc ze śniadaniem.
Pensjonat na mapie https://maps.app.goo.gl/Fs3QSZ2FCJf55Xht6
-
Platterberg Bay
Plettenberg, a dokładnie szlak Robberg Trail – jak dla mnie to jedno z piękniejszych miejsc na całym Garden Route.
Jest to jeden z najbardziej malowniczych i popularnych szlaków w RPA oferujący fantastyczne widoki na półwysep Plettenberg, cały rezerwat przyrody oraz otaczające go klify, białe plaże i ocean.
Po drodze w gratisie można obserwować foki, wieloryby, oraz liczne ptaki, z których słynie ten region. 
Robberg to wspaniałe miejsce tuż nad oceanem, które zachwyci każdego. Jest nie tylko rezerwatem przyrody, ale także obiektem Światowego Dziedzictwa UNESCO. A dla fanów geologii ciekawostką może być fakt, że skały z tego regionu pochodzą sprzed 120 milionów lat.
Cały rezerwat Robberg jest całkiem duży i poruszamy się tutaj tylko po wyznaczonych szlakach. W zależności od czasu i siły możesz wybrać jeden ze szlaków wokół półwyspu – 2 km, 5.5 km oraz 9 km. Do tego możesz odpocząć na plażach, które masz tylko dla siebie. Większość ludzi wybiera szlak najkrótszy, więc na nim możesz spotkać wielu turystów, ale przy tych dłuższych, później na szlaku jesteś zupełnie sam.
Jeśli będziesz miał szczęście, to po drodze spotkasz wieloryby, delfiny, rekiny, foki w oceanie oraz liczne ptaki, które można obserwować z bliska.
- Półwysep Robberg jest domem dla dużej kolonii fok przylądkowych, które często można zobaczyć na falach u wybrzeży plaży Robberg.
- Żarłacze białe, zwabione kolonią fok, można również zaobserwować z wyżyn Półwyspu Robberg.
- A w okresie lęgowym od lipca do grudnia częstym widokiem w zatoce są wieloryby biskajskie południowe.
Rady praktyczne!!!
- Wejście do rezerwatu kosztuje 4 euro.
- Rezerwat Robberg jest otwarty od 7 rano do 16 lub 18 w zależności od sezonu.
- Włóż koniecznie dobre buty i weź obowiązkowo wodę i jakieś przekąski. Jedyną opcją do kupienia czegoś jest jeden stragan z lodami i napojami przy parkingu przy wejściu na szlak. Ja widziałam wielu turystów, głównie z Azji, którzy bez niczego szli na dłuższe szlaki i dziwili się, że po drodze nie można nic kupić do picia…
- Weź krem do opalania i kostium kąpielowy – szlaki prowadzą wzdłuż oceanu i plaży, więc fajnie jest się zrelaksować po drodze i wykąpać w oceanie.
Ciekawostka:
Zatoka Plettenberg może poszczycić się również trzema gatunkami delfinów, które odwiedzają zatokę przez cały rok: delfinem butlonosym, delfinem zwyczajnym i zagrożonym wyginięciem delfinem garbogrzbietym.
Jak będziesz miał szczęście, to spotkasz je wszystkie.
-
Bloukrans Bridge i skoki na bungee
To najwyższy most w Afryce, z którego odbywają się skoki na bungee. Z wysokości 216 metrów podczas 7 sekund swobodnego spadania można oglądać piękny wąwóz rzeki Bloukrans dookoła.
Bloukrans Bridge Bungy to jedno z najwyżej położonych na świecie miejsc do komercyjnych skoków na linie. Znajduje się przy moście Bloukrans przy autostradzie N2 na granicy Prowincji Przylądkowej Wschodniej i Przylądkowej Zachodniej, w regionie Tsitsikamma na szlaku Garden Route.
Od roku 1990 roku Bloukrans stał się pierwszym afrykańskim mostem do skoków. Kiedyś był to najwyższy most na świecie, z którego organizowano skoki na linie, ale obecnie – rok 2026 – jest już szóstym, co do wysokości, najwyższym obiektem na świecie. Dla ciekawskich trzy pierwsze i najwyższe miejsca do skoków na bungee znajdują się w Chinach.
Ciekawostki:
Na moście Bloukrans zostało ustanowionych wiele rekordów wpisanych do Księgi Rekordów Guinnessa. Jednym z ciekawszych jest najstarsza osoba, która skoczyła na bungee. Była to Mohr Kee, która w 2010 roku skoczyła na linie w wieku 96 lat. Inny rekord świata w liczbie skoków na bungee w ciągu jednego dnia ustanowił Scott Huntl skacząc z mostu Bloukrans 107 razy w ciągu dziewięciu godzin – miało to miejsce 11 maja 2011 roku.
Dla chętnych śmiałków, którzy także chcieliby skoczyć na bungee, musisz pamiętać o wcześniejszej rezerwacji swojej wizyty na stronie https://bloukransbungy.com/
Na miejscu jest możliwość oczywiście skoków na bungee lub spaceru po moście na punkt skoków, a także kilka innych mniej ekstremalnych atrakcji.
A dla tych, którzy wolą tylko patrzeć, zawsze można usiąść w restauracji z widokiem na most i telewizorek ze skokami i obserwować skaczących śmiałków. Na terenie bungee jest także kilka straganów z pamiątkami oraz domki, w których można przenocować.
Nawet jeśli nie jesteś zainteresowany skokami na linie, to jest to fajne miejsce na przystanek i odpoczynek w drodze.
-
Garden Route i Rezerwat Tsitsikamma
Park Narodowy Tsitsikamma to kolejne ciekawe miejsce warte odwiedzenia na naszym szlaku Garden Route. Jest to nadmorski rezerwat znany z rodzimych lasów, malowniczej linii brzegowej i popularnego szlaku dla twardzieli Otter Trail.
Park obejmuje 80-kilometrowy odcinek wybrzeża i jest to idealne miejsce dla wszystkich, którzy lubią spacerować w wśród natury. Szlaki prowadzą przez nadmorskie i leśne krajobrazy, a także przez różne wodospady, strumienie i rzeki.
Znajduje się tutaj także słynny szlak w koronach drzew, podwieszane mosty, punkty widokowe i jaskinie. Niestety ja byłam w sezonie zimowym – maj i miejsca te były zamknięte dla turystów, więc ominęliśmy ten park i pojechaliśmy na dalsze atrakcje na Garden Route. No nic, trzeba będzie jeszcze tam wrócić.
W Parku Narodowym Tsitsikamma oprócz samej natury znajdziesz także domki, pole namiotowe, restauracje, centrum informacji, safari oraz wiele atrakcji dookoła.
Trzeba wiedzieć, że w Tsitsikamma większość szlaków jest jednodniowa i to dla nich głównie przyjeżdżają turyści.
Natomiast Otter Trail – Szlak Wydry wspomniany wcześniej to już wyprawa na 5 dni dla osób bardziej sprawnie fizycznie. Otter Trail to słynny, 45-kilometrowy nadmorski szlak pieszy w Parku Narodowym Garden Route, który biegnie od ujścia Storms River do Nature’s Valley. Słynie ze stromych podejść, malowniczych plaż i obowiązkowych przepraw przez rzekę podczas odpływu. Jeśli ktoś ma więcej czasu, to jest to fajna przygoda. Więcej informacji o szlaku znajdziesz na stronie Parku Narodowego sanparks.org
Garden Route
Oczywiście Garden Route można zacząć już wcześniej od miasta Port Elizabeth, a nawet jak my East London i zakończyć na Kapsztadzie – wtedy jest to ponad 1000km drogi, ale teraz poście jest ta część oficjalna szlaku.
Pozostałe miejsca będą wkrótce
Oczywiście oprócz Garden Route w RPA znajdziesz także wiele innych malowniczych tras, które zachwycają widokami. Jedną z pięknych tras jest Trasa Panoramiczna, czyli Panorama Route tuż niedaleko Narodowego Parku Krugera na północnym wschodzie RPA.
Jest to słynna, która ciągnie się wzdłuż Kanionu rzeki Blyde, który jest trzecim co do wielkości kanionem na świecie. Ogromny kanion, fantastyczne miejsce, wodospady, wspaniałe formacje skalne, które stworzyła sama matka natura – warto także odwiedzić będąc w RPA.
O całej Panoramic Route przeczytasz tutaj wkrótce.
Garden Route to wspaniałe miejsce tuż nad oceanem, które zachwycą każdego.
Do tego klimatyczne miasta, pyszne owoce morza i wspaniałe krajobrazy w gratisie.
Dodaj tę trasę je do swojej listy miejsc do zobaczenia, bo naprawdę warto.
Jeśli wybierasz się do RPA, zajrzyj koniecznie do zapisanych relacji na moim profilu GeoZakręcona na Instagramie
Tam znajdziesz wszystkie miejsca, atrakcje noclegi, co jak, gdzie i za ile – przed wyjazdem będziesz miał także świadomość, jak to wygląda i na co się przygotować.
A jeśli j byłeś w RPA, to daj znać, co Ci się najbardziej podobało?
Dodaj komentarz
Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.